فولیکول مو چیست و چه کاربردی دارد ؟
فولیکول مو منافذ ریز روی پوست سر هستند که در رشد و تقویت موهای مجدد نقش موثری دارد. روش های مختلفی برای تقویت کردن پیاز مو میتوان استفاده کرد که از مهم ترین آنها به روش های پزشکی، مکمل های ویتامینی، تغذیه مناسب، مدیریت استرس و سبک زندگی سالم، استفاده از ماسک مو و روغن های طبیعی میتوان اشاره کرد.
در این مقاله از داروخانه آنلاین بانی دارو ، علاوه بر پاسخ به سوال “فولیکول مو چیست؟” به روش های تقویت فولیکول مو، ساختار و مراحل چرخه رشد مو پرداختیم. در ادامه با ما همراه باشید:
فولیکول مو چیست ؟
فولیکول یعنی چه؟ فولیکول مو یک ساختار پیچیده و شبیه به تونل در لایه ایپدرم پوست است که در نگهداری و رشد مو نقش اساسی دارد. ساختار فولیکولی موها ریشه را در برگرفته و با تامین مواد مغذی در رشد مو نقش اساسی دارد. علاوه بر این موارد، فولیکول مو در تنظیم چرخههای رشد مو و تعیین ویژگیهای ظاهری آن نقش مهمی ایفا میکند.
ساختار فولیکول چگونه است؟
کار فولیکول مو چیست؟ فولیکول مو ساختاری پیچیده در لایه میانی پوست است که برای رشد موها نقش موثری دارد. ساختار پیاز مو از اجزای مختلفی تشکیل شده است. از جمله:
1- پاپیلا Papilla :
این قسمت در پایه پیاز مو قرار دارد و از بافت همبند و شبکهای از عروق خونی تشکیل شده است که مواد مغذی مورد نیاز رشد مو را تامین میکند.
2- ماتریکس ژرمینال Germinal matrix :
در اطراف پاپیلا مو، ماتریکس قرار دارد که با تکثیر، سلولهای جدید مو را تولید میکند. این سلولها پس از کراتیه شدن ساقه مو را تشکیل میدهند.
3- پیاز مو Bulb :
پیاز مو در قسمت پایین فولیکول قرار دارد و به عنوان بخش زنده مو در نظر گرفته میشود. پیاز مو دارای هورمونهایی است که در رشد موها نقش موثری دارد.
4- برآمدگی Bulge :
این ناحیه محل تجمع سلولهای بنیادی است و در بازسازی تولید مو و ترمیم زخمهای پوستی نیز نقش دارد.
5- غدد سباسه :
این غدد به فولیکول مو متصل است و مسئولیت تولید چربی طبیعی مو به منظور نرم و مرطوب نگه داشتن مو را بر عهده دارد.

نشانه های زنده بودن فولیکول مو
برای تشخیص زنده بودن فولیکول موها به نشانههای زیر میتوان توجه کرد:
- رنگ طبیعی موی پوست سر: پوست سر در اطراف فولیکول های زنده رنگ طبیعی دارد. ولی اگر حفره فولیکولی مرده باشد ممکن است پوست ناحیه سر در آن قسمت سفید و یا خاکستری باشد.
- رشد موهای نازک و کرکی: وجود موهای کرکی در نواحی کم پشت نشان از زنده بودن سلول های تولید کننده مو است که به مرور با تقویت کردن موها ضخیمتر میشوند.
- ترشح چربی طبیعی: غدد سباسه که به سیستم فولیکولی مو وصل است در تولید چربی طبیعی مو نقش موثر دارد و موجب نرم شدن موها میشود.
- احساس خارش و سوزش پوست سر: خارش پوست ناحیه سر به صورت مقطعی نشان از فعال بودن ساختار پیاز مو دارد که به دلیل تلاش برای تحریک رشد مو ایجاد میشود.
- شانه کردن: اگر در زمان کشیدن یا شانه کردن تعداد کمی از موها جدا شوند، نشان دهنده سلامت ساختار فولیکولی است ولی اگر ریزش مو زیاد باشد ممکن است پایه مو خیلی ضعیف باشد.
چرخه حیات مو (Hair Growth Cycle)
چرخه حیات رشد مو شامل 4 مرحله است که هر کدام در رشد موها نقش موثری دارند. این مراحل عبارتند از:
- مرحله آناژن (رشد): این مرحله به عنوان فعالترین دوره رشد مو شناخته شده که به افزایش طول مو منجر میشود. حدود 80 تا 90 درصد موهای سر در این مرحله قرار دارند.
- مرحله کاتاژن (میانی): این مرحله حدود 2 تا 3 هفته طول کشیده و در آن زمان رشد فعال مو متوقف میشود و تنها 1 درصد موها در این مرحله قرار دارند.
- مرحله تلوژن (استراحت): در این مرحله که حدود ۳ ماه به طول میانجامد، فولیکول در حالت استراحت قرار دارد و موهای قدیمی بدون رشد باقی میمانند. حدود 6 تا 8 درصد موهای سر در این فاز هستند.
- مرحله اکسوژن (ریزش مو): در این مرحله موهای قدیمی ریخته و موهای جدید شروع به رشد میکنند که معمولا ریزش 50 تا 100 تار مو به صورت روزانه طبیعی است.

عوامل در تقویت فولیکول مو کدامند؟
برای تقویت کردن فولیکول میتوان از روش های تقویت موی سر استفاده کرد که عبارتند از:
- ماساژ منظم پوست سر
- استفاده از روغن های طبیعی
- مرطوب نگه داشتن پوست سر
- مدیریت استرس و سبک زندگی سالم
- تغذیه مناسب
- استفاده از مکمل های رشد مو
- پرهیز از استفاده مکرر وسایل حرارتی
- استفاده از ماسک مو و شامپو مناسب
- نوشیدن آب به مقدار کافی
شایان ذکر است که در مقاله فوق العاده جامع از بانی بلاگ با عنوان « بهترین روش های تقویت مو » پرداخته ایم و تمامی نکاتی که بهتر است برای بهبود موی سر و بدن خود بدانید را از نظر پزشک داروساز خانم دکتر فیروزه اسدی بیان کرده ایم.
بهترین روش های تقویت فولیکول مو در بانوان و آقایان
ریزش موها در زنان و مردان به دلایل مختلف اتفاق میافتد. تقویت ساختار مو نقش مهمی در استحکام ریشه موها و جلوگیری از ریزش آنها دارد. در ادامه به بهترین روش های تقویت موهای خانم ها و آقایان پرداختیم:
1- درمان های دارویی موضعی و خوراکی !
در ادامه به بررسی داروی تحریک فولیکول مو پرداختیم:
ماینوکسیدیل (Minoxidil):
این محلول با افزایش گردش جریان خون در پوست سر، بن مو را تحریک کرده و منجر به رشد آن میشود. این محلول برای خانم ها و آقایان به طور مداوم و طبق نظر پزشک قابل استفاده است.
فیناستراید (Finasteride):
این دارو با مهار تبدیل تستوسترون به دیهیدروتستوسترون (DHT)، که عامل اصلی ریزش موی آندروژنتیک است، به کاهش ریزش مو و تحریک رشد مجدد آن کمک میکند.
مکمل های ویتامینی و معدنی:
کمبود ویتامین و مواد معدنی مورد نیاز بدن منجر به ضعف ریشه مو و در نتیجه ریزش موها میشود. مصرف مکمل های حاوی بیوتین، ویتامین های A، C، D، و E، آهن، روی و اسید فولیک در تقویت مو و بهبود رشد آن نقش موثری دارد.
2- رژیم غذایی و مکمل های تخصصی بهبود Follicle !
پروتئین:
به طور کلی مو از پروتئین تشکیل شده و به همین دلیل مصرف کافی آن در حفظ سلامت و تقویت رشد موها نقش حیاتی دارد. منابع غنی پروتئین حاوی تخم مرغ، گوشت، ماهی، حبوبات و مغزها هستند.
آهن:
این ماده معدنی به انتقال اکسیژن به ساختار فولیکولی مو کمک کرده و کمبود آن در بدن منجر به ریزش مو میشود. اسفناج، سبزیجات تازه، گوشت قرمز و عدس حاوی مقادیر زیادی آهن است.
ویتامین D:
ویتامین دی نقش مهمی در ایجاد سلول های تولید کننده مو و رشد آن دارد. قرار گرفتن در معرض نور خورشید، مصرف ماهی و قارچ در تامین ویتامین D بدن نقش دارد.
بیوتین: این ویتامین برای تولید کراتین ضروری بوده و نقش موثری در تقویت موها دارد. بیوتین در تخم مرغ، مغزها و غلات وجود دارد.
اسیدهای چرب امگا 3:
این اسیدها نقش مهمی در تقویت و رشد مجدد موها دارد. ماهی های چرب مانند سالمون، دانه چیا و گرده منابع غنی امگا 3 هستند.
کپسول هیرویت (HairVit):
این کپسول حاوی ویتامین های گروه B، بیوتین، آهن و زینک است که در جلوگیری از ریزش و بلند شدن موها نقش موثری دارد.
قرص یونی زینک (UniZinc):
این قرص دارای ویتامین های گروه B، زینک و کلسیم نقش موثری در تقویت و رشد موهای جدید دارد.
مکمل نوترافول (Nutrafol):
یک مکمل گیاهی است که با ترکیباتی مانند آشواگاندا و کلاژن دریایی، به کاهش ریزش مو و تقویت رشد آن کمک میکند.
قرص بیوتین (Biotin):
این مکمل حاوی ویتامین B7 است که در تقویت پیاز مو و جلوگیری از نازک شدن تارهای مو نقش دارد.
کپسول هیرتامین (HAIRtamin):
قرص هیرتامین با ترکیباتی حاوی اسید فولیک، بیوتین، ویتامین های ضروری بدن نقش موثری در تقویت تارهای مو و تغذیه پوست سر دارد.
خرید مولتی ویتامین در کنار رژیم غذایی، ماسک مو، روش های پزشکی و روغن های طبیعی میتواند نقش موثری در رشد مجدد موها داشته باشد.
3- مدیریت استرس و سلامت روان !
مدیریت استرس و سلامت روان به عبارتی سبک زندگی سالم نقش موثری در تقویت فولیکول های مو دارد. استرس مزمن میتواند با افزایش هورمون کورتیزول چرخه رشد مو را مختل کرده و فولیکول را به فاز استراحت وارد کند. همچنین، استرس و عدم مدیریت آن باعث کاهش جریان خون به پوست سر شده و تغذیه فولیکولها را مختل میکند. با مدیتیشن، ورزش منظم و استراحت میتوان سلامت واحد رشد مو را بهبود بخشیده و از ریزش موها جلوگیری کرد.
4- محصولات موضعی تخصصی (شامپوها، سرمها، لوسیونها) !
شامپوها:
- شامپو ضد ریزش آلپسین
- شامپو تقویتکننده مو برند اویدرم
- شامپو ضد ریزش و حجمدهنده مو اریکه
- شامپو تقویت مو فولیکا
- شامپو ضد ریزش مو لامینین
سرم ها:
- سرم مولتی پپتید اوردینری
- سرم تقویت مو روغن آرگان سینره
- سرم تقویت مو درمالیفت
لوسیون ها:
- لوسیون تقویتکننده مو برند دئودراگ
- لوسیون ضد ریزش مو سیلورال مدل ماینوکسیدیل
- لوسیون تقویت رشد مو تریکومکس
5- روش های تزریقی تقویت فولیکول !
- مزوتراپی
- هیرفیلر
- پی آر پی
- کربوکسیتراپی
علاوه بر روش های تزریقی پزشکی، خرید مکمل بانوان برای جلوگیری از ریزش موهای خانم ها و تقویت کردن مو نقش موثری دارد.
لیزر و نوردرمانی بهبود فولیکول مو
لیزر و نور درمانی یکی از روش های غیرتهاجمی برای تقویت و تحریک و رشد مو در مردان و زنان است. در این روشها از نور قرمز برای نفوذ به پوست و تحریک سلول های بنیادی محل رشد مو استفاده میشود که در نهایت منجر به تراکم موها و افزایش ضخامت تار مو میشود.
میکرونیدلینگ
میکرونیدلینگ یک روش درمانی است که با استفاده از سوزن های ریز آسیب کنترل شده ای در پوست سر ایجاد میکند. این فرآیند باعث تحریک تولید کلاژن و الاستین شده و در نهایت به رشد و تقویت ریشه مو منجر میشود.
6- روش های جراحی کاشت مو !
کاشت مو یک روش جراحی به حساب میآید و برای افرادی که کم مو هستند، گزینه مناسبی میباشد. یکی از مزایای کاشت مو دوره نقاهت کوتاه و دائمی بودن آن است که به روش های مختلف انجام میشود. از جمله:
روش کاشت FUT:
در این روش یک نوار باریک از پوست پشت سر برداشته شده و در نواحی مورد نیاز گیرنده کاشته میشود.
روش کاشت FUE:
در این روش، فولیکول های مو به صورت تکی و با استفاده از ابزار خاص از ناحیه اهدا کننده خارج شده و در نواحی گیرنده کاشته میشود.
بهترین قرص برای تقویت فولیکول مو از نظر پزشکان
برای تقویت مو چه قرصی بخوریم؟ این سوال بیشتر خانم ها و آقایان است که میتوان گفت برای تقویت مو و کاهش ریزش آن، مکمل های زیر نقش موثری دارد.
- قرص فولیکوژن
- قرص هیرویت
- هیرتامین
- بیوتین
- زینک پلاس
- فیتو (Phyto)
- پریورین (Priorin)
- کلاژن گلد
بهترین روغن های گیاهی برای فولیکول مو
یکی از روش های تقویت کردن ریشه و پایه مو، استفاده از روغن های طبیعی است که عبارتند از:
1- روغن آرگان:
این روغن سرشار از آنتی اکسیدان و ویتامین E است که بهبود درخشندگی و رطوبت رسانی موها کمک میکند.
2- روغن نارگیل:
روغن نارگیل به ساقه مو نفوذ کرده و در تامین پروتئین مورد نیاز مو و تقویت آنها نقش دارد.
3- روغن رزماری:
این روغن منجر به افزایش گردش خون در پوست سر شده و با تحریک فولیکول مو، ضخامت آن را افزایش میدهد.
4- روغن جوجوبا:
این روغن با تولید چربی طبیعی در پوست سر، به منظور رطوبت رسانی به موها استفاده میشود.
5- روغن اسطوخودوس:
این روغن خواص ضدالتهاب و آرام بخش دارد و به بهبود سلامت پوست سر و کاهش ریزش موها نیز کمک میکند.
آیا مکمل های غذایی می توانند فولیکول های مو را تقویت کنند؟
بله، مصرف مکمل های غذایی در تقویت ریشه مو و رشد آن موثر هستند. به همین دلیل باید در رژیم غذایی خود مواد غذایی حاوی ویتامین های گروه B، ویتامین C، D، آهن و روی داشته باشید. همچنین، برای آشنایی با مواد مغذی مورد نیاز پوست و مو میتوان به مقاله « برای رشد مو چه بخوریم » مراجعه کنید.

نویسنده ؛
دکتر فیروزه اسدی Firouzeh Asadi ، دکترای تخصصی فارماکولوژی ( .Pharm.D ) خود را در کشور ایران با کد نظام پزشکی 11659 دریافت کرده است و در سال 1400 وبسایت داروخانه اینترنتی بانی دارو ( www.banidaroo.com ) را جهت افزایش و فراگیری استاده و سفارش انواع اقلام کمک دارویی و ورزشی در بستر اینترنت پا به عرصه حضور گذاشت. تمامی مطالب آموزشی این وبسایت زیر نظر کارشناسان ورزشی و خانم دکتر اسدی ( داروخانه دکتر اسدی ) تهیه و تلیف شده اند.
Pharm.D Firouzeh Asadi
M.C.No : 11659
